Actueel  |  Najaar 2025

Op Landgoed Anderstein is een wel heel bijzonder initiatief ontwikkeld: het bomenhotel. Dit Bomenhotel is bedacht en gerealiseerd door De Eijk Groep, een organisatie die zich bezighoudt met de (groene) inrichting van buitenruimten, variërend van parken en plantsoenen tot ecologische zones en bedrijventerreinen.
 
In het Bomenhotel krijgen bomen uit projecten van De Eijk Groep die moeten worden verplaatst, een tijdelijk onderkomen. Op Anderstein hebben deze ‘overtollige’ bomen alle ruimte om door te groeien. Zodra het mogelijk is, worden ze teruggeplaatst op hun oorspronkelijke locatie of krijgen ze elders een nieuwe bestemming. Het Bomenhotel herbergt inmiddels een indrukwekkende verzameling van zo’n honderd verschillende boomsoorten die wachten op een passende plek. Bent u op zoek naar een volwassen boom? Neem dan contact op met De Eijk Groep.

In de voorjaarseditie van Anderstein Nieuws kwamen de restauratie en herontwikkeling van het historische erf De A-Hof al uitgebreid ter sprake. De Ahof is een van de oudste erven op landgoed Appel. Wat begon met een bestemmingswijziging en sloop van oude stallen, groeide uit tot een zorgvuldig plan waarin erfgoed, duurzaamheid en herbestemming samenkomen. Nu komt de indrukwekkende restauratie tot een afronding. 

Bouwbeheerder Peter Rommers vertelt: “De restauratie vindt vanaf 2019 in fases plaats. Eerst zijn het naastgelegen bakhuis en de veldschuur gerestaureerd en daarna de boerderij zelf. In de restauratie zijn waar mogelijk oude materialen hergebruikt. En wat niet meer in goede staat was, is met veel oog voor detail en ambacht exact zo nagemaakt. De voorzijde van de boerderij heeft een grote bloembak gekregen voor de nodige aankleding van het erf.”

De restauratie en de transformatie van de boerderij zitten er nu bijna op. Alleen de schaapskooi aan de achterzijde van de A-Hof heeft nog wat aandacht nodig, maar dat hangt af van een procedure voor bestemmingswijziging. De vervallen A-Hof is in ere hersteld en voorzien van een woning en multifunctionele ruimte. De restauratie werd uitgevoerd in eigen beheer. Komend voorjaar kan de boerderij opgeleverd worden aan de eindgebruiker.

Eind augustus is het natte schraalland op Anderstein gemaaid. Dit perceel, dat vroeger landbouwgrond was, werd in 1999 omgevormd tot natuur. Met deze ingreep was Anderstein destijds koploper in Nederland. Inmiddels komt er een grote verscheidenheid aan planten en dieren voor, waardoor het perceel veel belangstelling geniet van ecologen.

Schraalland is een voedselarm grasland. Juist doordat de grond zo schraal is, krijgen snelle groeiers zoals pitrus en pijpenstro geen kans en ontstaat er ruimte voor veel bijzondere planten, zoals wilde orchideeën, moeraswesp orchus en klokjesgentiaan. Daardoor behoren schraallanden vaak tot de meest soortenrijke graslanden in Nederland. In 1999 was dit het eerste perceel in Nederland dat werd omgevormd van landbouw naar natuur. Omdat er nu zoveel soorten voorkomen, heeft dit terrein grote belangstelling vanuit ecologen.  

Groenbeheerder Rik van Veldhuizen vertelt: "Het maaien van dit schraalland voorkomt verruiging en houdt het gebied voedselarm. We laten ongeveer 10% van het perceel ongemaaid (mosaïekbeheer), zodat insecten zich kunnen verschuilen. Omdat het maaisel wordt afgevoerd, krijgen typische plantensoorten meer ruimte en blijft het terrein open. Dit is gunstig voor veel insecten, vogels en andere dieren die afhankelijk zijn van een open, nat en kruidenrijk leefgebied. Het mosaïekmatig maaien is daarom een belangrijke maatregel om de biodiversiteit te behouden en te stimuleren."

Ook de wilgen zijn geknot op Anderstein. Hoewel dit relatief vroeg in het seizoen gebeurde, is hiervoor gekozen vanwege de natte omstandigheden in het veld door de hevige regenval eerder in het seizoen.
Op verschillende locaties op Anderstein zijn bloembollen geplant, waardoor het landschap in het voorjaar hier en daar extra fleurige en kleurrijke uitstraling zal krijgen.

Aan de Kamersteeg 14 in Nijkerk ligt de hallehuis‑boerderij De Poort. Deze hoeve dateert uit de tweede helft van de 19ᵉ eeuw (rond 1850–1900), maar er zijn oudere bouwkernen gezien die mogelijk dateren uit de late 17ᵉ eeuw. Architectuurhistorisch is De Poort waardevol: de boerderij is goed bewaard gebleven, met typische elementen zoals een rieten dak met wolfseinden, gevels met schoon metselwerk in kruisverband, gepotdekselde houten delen aan de zijgevels en binnen nog originele elementen zoals een betegelde heerd met een decoratief tegelpaneel én een tongewelfde kelder. Een prachtige uitdaging voor bouwbeheerder Peter Rommers, die een grote voorliefde heeft voor het ambachtelijk restaureren van historische gebouwen. 

De Poort krijgt het komend jaar een nieuwe functie binnen de bestemming die er ligt. De boerderij wordt gerestaureerd tot een woonhuis met een multifunctionele deel die bijvoorbeeld als vergaderlocatie of feestruimte kan worden gebruikt. De restauratie gebeurt volledig in eigen beheer en wordt uitgevoerd door Peter en zijn bouwteam. 

Op Appel is in 2024 een begrazingsproject met Black Angus koeien gestart, gericht op het beheer van de heide. De koeien zijn een pilot om te onderzoeken of ze net zo effectief graaswerk verrichten als schapen. Op de Appelse heide hebben ze veel pijpenstro en bramen weggegeten, evenals jonge wilgen en berkjes. Jonge grove dennen vinden ze niet lekker, dus die blijven staan. Deze jonge boompjes worden verwijderd door de vrijwilligers van Appel. Opvallend is dat er plotseling veel klokjesgentiaan tussen de heide groeit, iets wat hier eerder niet voorkwam. 
 
Er vinden wel meer van deze creatieve natuurbeheeractiviteiten plaats op Appel. Groenbeheerder Rik, zijn team en vrijwilligers dragen zo bij aan een gevarieerd en gezond landschap, waarin flora en fauna volop kansen krijgen om zich te ontwikkelen. 

In 2024 is Manege Henschoten onderdeel geworden van Landgoed Anderstein. De manege met de rijbak en stallen en de grote naastgelegen boerderij worden verhuurd. Voor deze boerderij bestaan plannen voor een toekomstige restauratie, al zijn de details daarvan nog niet concreet.
 
Voor de boerderij staat aan de rechterzijde een klein authentiek huisje: het Jagershuisje. De huidige bewoners hebben aangegeven graag te willen blijven wonen wanneer het huisje wordt gerestaureerd. Begin januari start deze restauratie. De bewoners verhuizen tijdelijk naar een andere voorziening, waarna het huisje wordt herbouwd in originele stijl maar met alle voorzieningen van deze tijd. De uitvoering van de restauratie wordt verzorgd door Bouwbedrijf Veenvliet uit Maarsbergen, onder begeleiding van bouwopzichter Peter Rommers van Landgoed Anderstein. De plannen voor de restauratie zijn door Peter zelf opgesteld.
 
Naast deze restauratieprojecten loopt het reguliere meerjarenonderhoud van alle panden op de Landgoederen door. Het bouwteam ontfermt zich over onder andere het schilderwerk, het vernieuwen van zinken daken en andere grote onderhoudswerkzaamheden, zodat de cultuurhistorische gebouwen in optimale staat behouden blijven.

Bestuur, directie, vrijwilligers en medewerkers van de landgoederen Anderstein, Appel en 't Stort wensen u fijne feestdagen en alvast een gezond en gelukkig 2026.
Foto: Arlette Boog